De koude erfenis van Stephen Schneider uit de koude oorlog

De ouderen onder ons herinneren nog wel de dreiging uit de jaren zeventig: de Koude Oorlog was op zijn hoogtepunt en wetenschappers hadden berekend dat een totale kernoorlog tot een nucleaire winter kon leiden. Stephen Schneider borduurde hier op voort en meende aan te kunnen tonen dat de wereldwijde afkoeling die van 1940 tot 1970 was opgetreden, geweten kon worden aan de smog in verbandingsprodukten van zwavel in de steenkool en diesel.

Toen in de jaren 80 de opwarming inzette werd dat geweten aan het broeikasgas CO2 dat "gemaskeerd" was in de jaren ervoor.
In een grafiekje ziet dat er zo uit:

bron wikipedia

Leuke theorie, maar er zitten nogal wat haken en ogen aan. Sinds de jaren zeventig is er met man en macht aan gewerkt om deze reele vervuiling door zwaveldampen terug te dringen en met succes: de niveaus van zwaveldioxide (SO2) in de USA zijn inmiddels terug op het niveau van 1950!


 
(bron Stern rapport   David I. Stern: Global sulfur emissions from 1850 to 2000, in: Chemosphere, Vol. 58, 2005)
 
 
 

Dat zou betekenen dat de opwarming, die in Europa en de VS kan worden waargenomen, volledig kan worden toegeschreven aan de schoner wordende atmosfeer. Ook de sterke afname van kondensatiekernen door de reiniging van rookgassen (vliegas) heeft geleidt tot minder smog, en dus meer zonneschijn.

SO2 vs. temperatuur USA (let op, SO2 ondersteboven!)

Dat betekent dus ook dat de opwarming door CO2 ook veel minder is.
Een andere verklaring is dat de afkoeling en opwarming onderdeel zijn van normale fluctuaties die we in kortere perioden ook in de El Nino fluctuaties zien. In dat geval is de warmtemaskering van SO2 een niet bestaand feit, en ook dit leidt tot een zwakker effect voor CO2. De theoretische waarde van 1 graad voor CO2 verdubbeling is dan nog steeds een goede verklaring voor de milde opwarming sinds 1850. De IPCC opwarmingsscenarios zijn zonder uitzondering veel te heet.


Ook het Dutch Challenge klimaatmodel berekent voor 2060, als het SRES A1B model een CO2 verdubbeling heeft, een temperatuurstijging van een graad.
 
En dat is ook goed nieuws. Dank je wel Stephen Schneider!

Verder lezen:
1 How does CO2 respond to temperature ?
2 Schneider S. & Rasool S., "Atmospheric Carbon Dioxide and Aerosols – Effects of Large Increases on Global Climate", Science, vol.173, 9 July 1971, p.138-141
3 David I. Stern: Global sulfur emissions from 1850 to 2000, in: Chemosphere, Vol. 58, 2005, S. 163–175, doi:10.1016/j.chemosphere.2004.08.022 online data: http://www.sterndavidi.com/datasite.html

Dit bericht werd geplaatst in Hans Erren-2009-11 en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op De koude erfenis van Stephen Schneider uit de koude oorlog

  1. Quintijn Hoogenboom zegt:

    Hallo Hans, even uit mijn hoofd, maar ik dacht dat de afkoeling tussen 1940 en 1970 vooral verklaard wordt door verminderde zonne-instraling.
    Zie http://www.knmi.nl/klimaatverandering_en_broeikaseffect/klimaat_en_klimaatverandering/deel_7.html . In deze grafiek is dat niet zo duidelijk te zien (rode lijn in de bovenste grafiek van figuur 9). Andere grafieken tonen dit effect wat duidelijker.
    Wat wil je nu eigenlijk beweren met dit artikel?

  2. CH4 zegt:

    In je figuur "SO2 vs. temperatuur USA" laat je het verloop van de SO2 produktie vóór 1940 weg, waarom?
    Volgens dezelfde bron blijkt dat terug naar 1875 die lijn praktisch naar nul gaat (blauwe lijn richting linker bovenhoek), terwijl de tempertuur dat niet doet.
    Wat zou het verschil tussen de linker (zeg vóór 1925) en de rechter helft (ná 1975) kunnen verklaren? CO2 misschien?

  3. Hans Erren zegt:

    @Quintijn, Het KNMI overschat de koeling vanaf de jaren 80 door vulkanen fors, zie Douglass, D.H. and B.D Clader, 2002, Climate sensitivity of the earth to solar irradiance, Geophys. Res Lett. vol 29, no. 16, 10.1029/2002GL015345http://members.casema.nl/errenwijlens/co2/dc2002fig2.gifhttp://geo.arc.nasa.gov/sgp/modeling/Image1.gif
    zie ook GISS model E, die ook een zware koeling van aerosolen na de jaren 90 volhoudt.http://img509.imageshack.us/i/modeletempimpactst.png/
    Wat ik beweer: als je aanneemt dat de aerosolen fors koelen dan moet je ook aaanemen dat de aerosolen sinds 1990 zorgen voor een forse opwarming.
    @CH4,
    Dat was de so2 data die ik had, het plaatje is al weer drie jaar oud, Ik zie graag jouw plaatje tegemoet met bijgewerkte SO2 resultaten.
    De oorzaak van het verschil? Wel eens aan veranderd landgebruik gedacht? Het verschil in waargenomen opwarming tussen satelliet en grond zit voornamelijk boven land

  4. Gerard zegt:

    Het is geen wilde bewering die Hans doet, hij past alleen niet in het plaatje van wat we willen bereiken met menselijke ingrepen om de aarde te "redden". We kunnen immers moeilijk weer de atmosfeer gaan verzuren door alle katalysatoren van auto’s en centrales af te halen om via smog de zonnestraling tegen te houden. Ik heb de gegevens even niet paraat maar ik meen dat er een weerstation in Zwitserland is dat een toename van 10% in zonneintensiteit heeft gemeten door afname van smog sinds de jaren 70. Dat is natuurlijk een plaatselijk effect (nog los van condensatiekernen en toename van bewolking) maar dat dit station warmere resultaten zal doorgeven heeft voor mij weinig twijfel.
    Interessant is ook de psychologie: hoe wij de trends in de wereldtemperatuur vertalen naar een milieuprobleem waarvoor wij schuld dragen en hoe gemakkelijk de oorzaak wordt ingewisseld als de trend de andere kant opgaat. De schuld blijft echter en dat is op zichzelf niet erg als we ook de werkelijke problemen gingen aanpakken (biodiversiteit, fossiele brandstofvoorraden etc)

  5. Bart Verheggen zegt:

    Hans,
    Jouw bewering dat “Dat betekent dus ook dat de opwarming door CO2 ook veel minder is.” is een non-sequitur. En de bewering kort ervoor (“Dat zou betekenen dat de opwarming, die in Europa en de VS kan worden waargenomen, volledig kan worden toegeschreven aan de schoner wordende atmosfeer.”) klopt ook maar heel gedeeltelijk: De extra snelle opwarming in Europa (sneller dan het globaal gemiddelde) wordt veroorzaakt door de BKG opwarming die voorheen gemaskeerd was door aerosolkoeling.
    Jij houdt ook van analogieen geloof ik (je had wel een aardige over de koolstofbalans, met konijnen en zo):
    Als jij tijdens een hittegolf je airconditioning aanhebt, en die gaat stuk, dan wordt het daarna snel warmer in de kamer. De uiteindelijke oorzaak van die opwarming is de hittegolf; niet de haperende airconditioning. Als je die airconditioning nooit had gehad, was het (ongeveer) net zo warm geweest; dan had je alleen de tijd ervoor de afkoeling niet gehad. Jij wijst de airconditioning als schuldige aan en zegt dat de hittegolf niks met de warmte in je kamer te maken heeft. Non sequitur.
    De klimaat respons op vulkaanuitbarstingen wijst juist zeer sterk naar een klimaatgevoeligheid van 3 graden. Zie bv http://julesandjames.blogspot.com/2006/03/climate-sensitivity-is-3c.html en bijbehorende paper http://www.jamstec.go.jp/frcgc/research/d5/jdannan/GRL_sensitivity.pdf
    Metingen van bv afkoeling na vulkaanuitbarstingen, de opwarming sinds de laatste ijstijd en andere perioden uit het verleden zijn absoluut niet verenigbaar met een klimaatgevoeligheid van 1 graad, en wijzen juist sterk naar een waarde in de buurt van 3 graden.
    Wel wordt over het algemeen aangenomen dat de stabiele temperaturen tussen 1940-1970 inderdaad aan een toenemende aerosolconcentratie is te wijten (en niet aan verminderde zonne-instraling).

  6. Lambertus zegt:

    Ik begrijp echt niet waarom Hans hier een publicatie uit 1971 probeert af te kraken. 40 jaar later is er echt al wel wat meer bekend over de de verscheidene forcerende factoren, positieve en negatieve feedbacks geworden.
    Ja, SO2 reflecteerd een deel van de inkomende zonnestraling en zorgt dus voor een X koelend effect.
    Ja, CO2 absorbeerd warmtestraling vanaf de aarde richting de ruimte over de gehele hoogte van de damkring en zorgt dus voor een Y opwarmend effect
    Ja, de zon heeft periodes van meer en minder effectiviteit en zorgt dus voor een varierend Z opwarmend effect
    En ga zo maar door.
    Jij wilt nu stellen dat X=Y en vergeet Z en al die andere factoren waar klimaat wetenschappers wel rekening mee houden. Dus ja, door minder X en Z (op dit moment) is er minder opwarming dan als X groter was geweest. Dat we nog steeds opwarming meten komt dus door alle factoren tezamen en niet alleen de twee die jij hier belicht. Dat is een denktrend die veel skeptici maken: inzoomen op een klein deel van het hele plaatje, constateren dat het niet klopt (volgens hun) dus opwarming is een hype. In dit geval is de redenatie nog erger: kijk gewoon wat we 40 jaar geleden wisten: oh dat klopt niet helemaal (volgens Hans) dus opwarming is een hype. Ik volg de causaliteit uit die redenatie echt niet.http://www.skepticalscience.com/global-cooling-mid-20th-century.htm"De theoretische waarde van 1 graad voor CO2 verdubbeling is dan nog steeds een goede verklaring voor de milde opwarming sinds 1850."
    De klimaat gevoeligheid zoals die door huidige modellen berekend wordt is 1.5°C tot 4.5°C en dat ligt in dezelfde range als het Charney rapport 30 jaar geleden. In wetenschappelijke termen wil dat zeggen: daar zijn we redelijk zeker van. Vergeet niet dat het opwarmingeffect door CO2 pas in 1975 uit de ruis kwam en dat er dus nog wat onzekerheden rond de preciese langetermijn effecten zijn. Hoe dan ook, bijna alle modellen (zelfs de simple aller eersten) geven een opwarming aan, net zoals we die gemeten hebben. Dat die niet op de tiende graad kloppen is niet raar, model uitkomsten in de toekomst zijn voorspellingen en er zijn altijd onzekerheids marges."De IPCC opwarmingsscenarios zijn zonder uitzondering veel te heet. "
    Onjuist, ze zijn tot nu toe te conservatief geweest:http://tamino.wordpress.com/2008/03/26/recent-climate-observations-compared-to-ipcc-projections/
    Ik ben dan ook benieuwd naar jouw bewijsvoering dat de toekomstige temperaturen veel koeler zijn dan de model voorspellingen (ja, ik vraag jou dus om de temperatuur van de toekomst te bepalen/modelleren).http://www.realclimate.org/index.php/archives/2009/12/updates-to-model-data-comparisons/http://www.skepticalscience.com/weather-forecasts-vs-climate-models-predictions.htm

Reacties zijn gesloten.